|
Haydar Işık
10 Ekim 2009
Tertele Dersim hîrus û hot, hîrus û heşt de je orkan amê Dersim ser, şare ma qirkerd, surgun kerd (koçber kerd), cay cay erde hereme aşiran qedexekerd. Şare ke peyde mendê, viron bî, veyşan bî, têsan bî, le hona vîndnebî. Vatene welate ma esto. Ye sarende ma derde millete xo qeseykerdene. Çe (mala) Use Mirç ra zu(yev) kek mendo, çe Bertal Efendiye Xormecik ra 54 kes qirkerdo, zaf senik xeleşiye. Çe Sülü Beg'e Cuxure û braye deyra kes nemendo, peye Mazgerd de Kemêra Şa de qirkerde. Vatene, kam ke nika uzara ravyêreno, hona boya lavanta ceniyenu dînu yena. Asme zimistan de, ya ki zu meyman ke amenê niya qeseykerdene. Mi na meseley, ez baver ken ke tam new sarê ra jede, eve bermayîş û herdîş hem heşnay hem ji dît. Sare ke şare ma surgun ra peysêr amêy, qolê xo hegayê ape mi de nayvro. Mi uza, o waxt dit ke, hesreta nejdiye des saren şare mare zaf giran ama. Mi uza dit ke ceni camerd û doman pöro kelê xo birnene û Bawa Duzgin re dua kene. O waxt mi famkerd ke, welat çiyero henêno ke, sekena bike des cira nebeno. İsono mükemmel besenekeno ke welat xo vîra bikero. Yani kam ke xo ison vîneno, mümkünatiya xo çina ke welat xo vîra bikero.
Mira gore welat, zone (zimane) dayike û erde şare mayo. Welat, zagone bav û kalik û kamiya şare mayo. Nika devleta Tirk şimara zimane dayike gureto. Şima besenekene ke, dibistan (mektev) de domanenê xo eve zimane dayike bumusnê. Demek şimara welat gurêto. Na zu, aya duyene ki, zagone baw û kalik ji qedexeyo. Şima di geyim welat kerdo vînd. Berîmê mesela peyên. Nika devlata Tirk Jar û darê şima kena bine awe. Çeme Munzur û Çeme Heyderu ser nêzonen çikaş baraj virazena ke, jar û darê şima bine awe de bimane. Coğrafya millete şimaye penc hazar ya ki des hazar sare bêna vînd. Nika ez ke şimara persbikeri û waji, welate şima esto ya ki çino? Ez cave şima hesnên. Şima vane, welat mara gureto.
Peki keso ke welate xo eve zordariye kêno vînd, sêkeno? Je dimaşkîl (akrep) xo ve xo nêkişeno. Dest dano züvîn, quveta xo keno zu, yeno têlewe. Eke niya mekêro bêwelat manêno. Vajime zu kes siyaseta çepanrayo, aye bîn siyaseta bînanrayo, le welate hurdmîne zuyo. Vajime kamo ke Kirmanci qeseykeno, ya ki Kurmanci qeseykeno, welate dînu ki züyo (yeko). Eke ziman tora guret, dima erde to veşnay, çemenê to ser baraj viraşt, kerd bîne awe, kamiya to tora guretê, na durumde, kam besekeno ke bivajo ez wayirê (waarê) welato xoyo. Keso ke zimane (zone) dakile ra biyo dür, keso ke kamiya xo nasnekeno, keso ke zagona millete xo ne rameno û millete xora wayirên nekeno, o kes besenekeno ke bivajo, ez wayire welato.
Eke ziman şi, kamiye û zagonê to bena vînd.
Eke erd bî vînd, bine lingane to de toyê nemaneno.
Eke ziman, kamiye û zagon deste tora vejiya, besenekena ke vaje ez isonim.
De haydi wayire isonene xo bivejiye. Ti ke biya wayire xo, besekena welate xora ki yardim biderê.
Eve zimane dakilan, eve zagone bav û kalikan, eve coğrafya millet, welat beno welat. Welat roye tiyo, namus û şerefe tiyo. Wayir bivejiye. |