http://www.haydar-isik.com/
http://www.haydar-isik.com/
Haydar Isik's Official Web Site Haydar Isik's Official Web Site
http://www.haydar-isik.com/
   HomeHome  KontaktKontakt  Haydar IsikHaydar Isik  Books GalleryBooks Gallery  HomeGästebuch
 

 Home
 Kurdî
 Deutsch
 Türkçe
 
 Archive
 Gästebuch

Videolar
Yeni Youtube Kanalı

Kitaplarım Hakkında

SÊLA SOR

Facebook

MAIN-ECHO, 14.10.2008, Feullieton

Mainz-Netz

Bewährungsprobe im kurdisch-türkischen Beziehungsgeflecht

Was die AKP macht, ist getürkt.

 


Kitap Evi


Tüm Kitapların Yayın ve Basım Evleri


Mezopotamya Yayınları


 HAYDAR IŞIK’tan YENİ BİR ROMAN DAHA: SON SIĞINMA

 ŞAFAĞI BEKLEMEYECEĞİZ- Anı Roman


Rezensionen

 Neues aus der Presse über 'Der Agha aus Dersim'

 Der Agha aus Dersim, Rezensionen von Amazon

HAYDAR ISIK Erinnerungen an einen vergessenen Völkermord

HAYDAR ISIK Ein vergessener Völkermord


Kitap
BİTLİS BEYİ ABDAL HAN’a GÖNDERİLEN KANLI EKMEK



JİYANE MI   Drucken  E-mail 

HAYDAR IŞIKEz “Tertele Dersim’de” amo dina. Hata hot seren mı zone koledaru nezonenê. Roza ke ez û hevale mı şime dibistan (mektev) je ewru yenora mı vîr. Mamoste (malım) ma tırk bi, hetê İsparta’ra, zaf sinirli bi, uşıre destra negunenewarê, eke qariyen dêne maro. A roza vırende ma pörünede zaf heyecan bi “ nezonene ke sebikeme. Domone kan mara vatenê, eke malim kot dersxane urzera xo ser. Ma ki hên kerd û uştmera. Malime ma were taxte de vinet û vat:

“Türküm!” ma ki na weng vetene. “Tırkım!” Ey vatene “Doğruyum!” maki vatene “Dorguyum!” Neyse eke ey vatene “köpek” ma ki deyra vatene “Kopek” Tabi dıma uşira viale dardene sare maro.

 

Mare çe de ji rehet çinebi. Malim vatene çe de Tırki qeseybikere û taye domenanra vazife dayvi, kam ke çede Tırki qeseynekeno roza bine mıra waze. Domen sonde lozıngede gosdenê ma kam ji zıman qeseykeme.

Dırvete Terteleye Dersim hona têzê bi û mıllete ma zaf xızan bi. Rınd yenora mı vir, maa mı eke usar tene kotene herey, vore neşiyene, vatene: “Ez tersen ke domene mı usar nêvejiye.” Arde ma, ro ye ma qetiyene. Mara kınc ji çinebi. İşliğe u tumane sıpi kınce mı bi. Eke biyene qılerin, maa mı şutene ma verê lozıne de vıran niştenero. Eke usar amene, ma vatene, endi ma xeleşayme. Heliğe, kenger, sıng dıma tüy ke vejiyene, ma vatene endi nemıreme. Domenena mı eve ters, neweşiye, vıraniye, wesayiye wêrde ra.

Eke eskere Tırkan amene dewe; jeni- camerd pöro tersene. Cıka eskere Tırkan zaf zalimen kerdvi. Jeni-camerd, cenc û kal, domen, veyvik, jeniye dıgan hemu qırkerdvi. Eke zımıstan amene kokumu qırkerdena Dersim ser qeseykerdene, jeni ji berwene. Cırane ma, hem ji ağaye Arezu çe Use Mirç ra zu laz hepisxanede xeleşay bi, aye bin vatene cevres kes kişte. Ağaye Xormeku Bertal ra ji kes newerdayvi. Were lıngone Kemere Duzgın de devlete Tırk zaf mıllet kişt bi. Bıne meyitode zu mordem xeleşay bi, peyecü name xo kerdvi Hıdır Bilgin. Aste mıllete ma were lıngone kemere Duzgın de her ca hortede bi.

 

Devleta Tırk, mıllte Kurdan re zu alternatif nayvi ro. Kurd u Kurdiye çina, herkes gereke Tırk bo. Ez ke koto hot ser şiyo dıbistane Tırkan. İne henkerdene ke uza mara Tırk û Kemalist bivejiye. Mı ke sınıfa ponciye qedena, ez û hevale mı, ma şime Malatya-Akçadağ Köyenstitüsü. Mara kınc çinebi, hemen hemen vıran şime uza.

Kurdistan de bajaren gırsande Köyenstitüsü  kerdvira ke domonene Kurdan ra Tırk bıvıraze. Son sodr uza je ‘Yeniçeri Ocağı’ mara Tırk û Kemalist vırastenê. Na Dıbistan ra kam ke xelas biyene, senık istisna xariç, hemu biyene Kemalist. Kırmanciye, kulture pi u kalik ra biyene dür. Dıbistane Akçadağ de kes ke waxto ke İstiklal Marşı wanena, eke tene bırecefiyo, hereket bıkero malime ma dayene puro, tı vana kıştene. Hüseyin Arısoy malıme Psikolojı bi. Ey dı geyim dave mıru ez kerdu hestexane. Zu serede dı geyim pırnıka mı sıkite. Domone Kurdan deste na malımone faşistode heşir bi.

Ez ke na mekteve ‘yeniçeri’ ra xelas biyo, devlete ez rüsno Mus- dewa Acmanuk. Mı uza did ke devleta Tırk hemu ca ye Kurdistan’de zulme xo berdevam kena. Dı eskere keçel amene dewe, des qehramane Kurd kerdene ho ver berdene suke, sonde dırvetin amene dewe. Ters, teyna Dersim’de nêbi, hem ji Muş’de, Acmanuk de, hemu ca ye Kurdistan de bi.

Dewe de dıbistan bi, le kes besenekerdene ke Tırki qeseybikero. Ez zaf tecrübesiz û cenc biyo. Mı wastene ke domen, Tırki bımise. Le ders dayena mı ra îne Tırki nemısay. Ez uza dı ser mendo dıma şiyo Dersim-Nazimiye. Dewa Remadan- Tırk cira vane Ramazan, - aşira Arezu bi, mı domenene dinura dersa Tırkan dayene. Dewa Ali Ağaye Arezu bi, auke kısle de (Nazimiye)  oster ra ardvi war û uza tırku sarebırnaybi. Torne dey Hüseyin Erkanlı û mordeme dey Hüseyin Yenipınar, hurdmena nika rahmetliye, ye milletvekili bi. Dımaki Kamer Genç bive milletvekili, o ki torna Ali Ağaye Areyiz de zeveciyay bi, kes dinura devleta Tırkan ra pers nekerd ke, sıma cira Ali Ağaye Areyiz sarebırna? Mı jenika Ali Ağayde xeyle na mesele ser qeseykerd. Uza mıve mordemono xora lez kerd û ez sürgün biyo şiyo Pılemori (Pülümür). Dewa Perginiye de 3-4 asm mı mamosten kerde.

 

Sera 1959 de ez şiyo mekteve Eğitim Enstitüsü. Mı na mektev ke qedena, biyo mamoste amo Ortaokul e Nazimiye. Dima ki ez kerd müdür. Roza bazare bi, ez ke tevera amo kahva memuru, were radyode niştoro. Kaymakam, hakim, doktor û malmüdürü kağıte kaykerdene. Mı ki radyo kerdra. Radyoye Erivan kılama kurdi vatene. Kılame zaf wês biye. Hakim Özdemir vat: “Haydar Bey kapatınız” (Haydar Bey kapa ke) Mı perskerd cıra hakim bey?

“Na zıman yasaxo coka” Mı ji cav da. “Hakim beg tı tangoye Arjantin gosdana yasax niyo. Tı Fransizi, İngilizi gosdana yasax niyo, çıra na kılame yasaxa?” Kaymakam kot horte u vat: “Jede qeseymeke kapake!” Mı ki inat kerd weng kerd berz. Hakim ustra ke mı ser biyoro. Ez û hevale mıne Kırmanc ki uştmera. Kabadayiye devleta Tırku tersay peyser şi. Le roze dı roz werdvira, ez tepa şiyo kahve. Hakim Özdemir provakasyon vet û ma davezüvinro. Uza hire kafiq (ser ) ma sıkıt. Hakim Özdemir, jarone mare heqaret kerdene u kutike xora name Hüseyin dayvipa. Mıllet zaf bizar bivi, le ters ji jede gıran bi.

 

Ez zu sere welate xode mendo, dıma şiyo eskeriye. Şeş asme Polatlı de dibistane topçura dime ez kerdo asteğmen rüsno Erzurum-Tafta. O waxt Dr.Şivan yani Dr. Sait Kırmızıtoprak kaza Ankara de doxtore hukumat bi. Ez nejdiye heşt roj lewe Sait de mendo. Sait zaf baqıl û revşenbir, ronakbir û devrimciye Kurdan bi. Mı xeyle çi, teoriye sozyalizme, dava mıllete Kurd deyra gosda. Kovara Sosyal Adelet de nivise Sait vejiyene. Ez abone biyu şiyo kıta. Hevale mıne ilkokul Ali Ayaz  uza subay bi. Ali Ayaz ez berdo lewe komutan. Asle dey Arnavut bi u zaf hersin û xıravın bi. Masa xo ser “Sosyal Adalet” kerd berz û vat: “Ez newazen tı na kovare buwane.” Mı vat: Komutan, yasax niyo, çıra herkes waneno le sıma mıre yasax kene? Vake: “Jede qeseymeke, eke na kovare reyna biyero kışla, ez to dan divane harb.”

 

Mı eskerende did ke devleta Tırk mıllete Kurd potansiyel dısmen wenena. Ma ke şiyene dewene Kurdan, emir amene, eşkiya çekone sıma mejero. Eşkıya mıllete ma bi. Ez teğmen biyo roze General Ali Fethi Esener je heş wejiya raya mı û vat künya xo bıwane. Dıma ki perskerd tı kotra yena? Mı ki vat ez Tunceli ra yen. Meger na zalım Tertele Dersim de subay beno u hete Hozat de zaf mıllet qırkeno. Mıra je dısmene xo niyada û selam mı reqne kerd û senik mend ke bojiye mı bısıkno. Subayen Tırkan pöro dısmene Kurdan bi. O waxt ez bistu hire –bistu çar serde biyo, le Kurdıstan ra esker amene, cevres-poncas serdebi. Mı naye ke Tırki ne zonene gureten bölüğa xo, puredayenra xelesnênê.

 

Eskerêna mı zaf zahmet biye, mıke xelaskerde ez zaf sabiyo. Sera 1964 ez rüsno mamostena ortaokul e Nallıhan. Mı uza TÖS (Sendika Mamosten Tırkiya) kerde ra û seroken kerd. Qome Nallıhan mıra vatene “Mamoste komonist”. Sera 1967 tayine mı weja İzmir. Uza mı sodır mamosten kerdene sonde ji Ege Üniversitesi de Eczacılık wend û qedena. Asma Ekime 1974 de ez rüsno Almanya- Münih,  ke uza dersa Tırki domonene Tırkan bıdi.

 

Sera 1982 devleta Tırk ez vatandaşen ra veto. Mal mılke mı rot. Sebep jı nüsnayvi ke ez dısmenena devlete Tırk ken. Devleta Tırk ke ez vatandaşen ra veto, hukumete Bavyera ji ez mamosten ra esto. Na waxt de jiyane mı zaf zahmet şiyene. Mesela pasaport, mesela kar her çi zahmet bi.

Almanya’de insano ke kare xo çino, jiyane dey ki rınd nesöno. Neyse ki hevale mıne Elmanu yardım da û zu ‘Realschule’ de dersa Tirki diye. Mı hata 1998 mamosten kerde. Nıka ez emekliyo.

 

Almanya’de kovara Sendikaye Mamostane Almanude mı pırse Kurdan ser maqaley nüsnay. Sendika de aktif mesela Kurdan ser konferans da civin vıraşt. Kıtave derse Tırkan ser mı broşür capkered u ispat kerd ke, kıtav rasisten kene. Nıka ji peryodik eve zona Almani online rojname Jahudi de pırse Kurdan ser nüsnen. Hete binde mı kıtave ke dirok û pırsa Kurdan ser ame nüsneyen, mı wergerkerd (tercüme kerd) u zımane Tırki capkerd.

 

  1. Kurdistan’da Direniş, Jürgen Roth
  2. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Bitlis ve Halkı, H. Köhler
  3. Türkler, Kürtler, İranlılar ilk çağlardan günümüze, Prof. Egon von Eickstedt
  4. Hilalin Gölgesinde-Bir Ermeni Kızın Yazgısı, David Kherdian

 

Romane mı:

  1. DERSİMLİ MEMİK AĞA
  2. DERSİM TERTELESİ
  3. ŞAFAĞI BEKLEMEYECEĞİZ (Gerilla anılarından derleme)
  4. RONAHİ
  5. ŞERKOY’DAN  SULTAN SELAHADDİN EYYUBİYE
  6. SON SIĞINMA

 

Diroke qışkek: ALMANYA’DA  YİTENLER

 

Kitave mıne Almani:

  1. Der AGHA aus DERSİM (Dersimli Memik Ağa)
  2. Die VERNİCHTUNG von DERSİM (Dersim Tertelesi)
  3. Verloren in Deutschland (Almanya’da Yitenler)

Dersimli Memik Ağa hem ji zımane Kurdi, zarava Zazaki Mihem Himbelej werger kerd. “Memik Axa wo Dersimij)

 

Münih û derdore deyde jiyane mı ser u kıtavone mı ser dı geyim Almanu sergi kerdra.

Vezire Kulture Bavyera kıtave mı, Der Agha aus Dersim dıbistane xo Realschule û Gymnasium û mamostene xora tavsiye kerd.

 

Mın niviskarena Özgür Politika ji hata nıka kerd. Des sero Özgür Politikare nüsnen.

 

Sera 1992 de mamostene Almanu proja mıra yardım kerd û ma nejdiye Duhok de hire dibistan viraşt. (Dewa Mıeska, Kanibelaw, Berişa) Ez ke koto 60 sendika Mamostene Almanu dayıkbuyena mın a 60 piroz kerd. Mı hevalene xora hediye newast û rica kerd ke domonene Amed yardım bıdene. 11.500,- DM serva domonene şehiden Kurdan mı rüsna Diyarbakır.

Hunermende Almanu zu şeve vıraste û perey neguret. 5.000 Euro serva domonena Dersim ma ard telewe ke domen Zazaki bımıse.

Tabi kar u ber e mıne bin ez nenüsnen. Hata nıka Münihte heşt komal re mı ca did. 

 

Ez zevejiyayo û hire domene mı, hire torne mı este.

 

 HAYDAR IŞIK,   15. Tebax 2004

 

 

 







Linie


Linie

 


Yeni Kitap
Arevik: Dersim Tertelesinde Bir Ermeni Kızı
Arevik

Haydar Işık

LETZTE ARTIKEL
AREVÎK
Ahmet Kahraman - Arevik
Terteleden Arevik'e!
Dersim Tertelesi
ALMANYA'DA BİR CAMİ
GÜNEY- BATI ve KUZEY KÜRDİSTAN -kısa bir analiz-
Dersim'e yeni kimlik
KÜRT AĞACI
NAVE MİN RAGIP ZARAKOLU
Komkujî didome
TERTELÊ DERSÎM (DERSİM SOYKIRIMI)
PROF. İSMET ŞERİF VANLI
HAKSIZLIK, TEPKİLER ve DURUŞUM
DEMOKRATİK KÜRT KAMUOYUNA
Kürdün Allah’ı

Bir not...
28.06.2009

Metin Kemal Kahraman Kardeşler'in Dersim Kamuoyuna Açık Mektubu Üzerine

Pressestimmen



 Krieg und Versöhnung



 Poetische Romane und knochenharte Regimes


Books Gallery

Index   

HAYDAR

HAYDAR

HAYDAR


Artikel
Völkermord an den Kurden und die Vernichtung von Dersim
Schikanen des türkischen Generalstab
DIE KURDEN SIND DEMOKRATISCHE KRAFT DER REGION
Die Türkei bestimmt Freund und Feind Israels
KURDEN und KURDISTAN
Wer muss sich schämen?
RASSENWAHN
Kurzsichtige und gefährliche Verwirrspiele: Demokratie ist kein beliebig verwendbarer Begriff
Demokratie ist kein beliebig verwendbarer Begriff
DER SUNNITISCHE ISLAM